OPC คืออะไร
OPC เป็นชื่อย่อของ Oligomeric Proanthocyanidin จัดเป็นสารชนิดหนึ่งที่อยู่ในกลุ่ม ไบโอฟลาโวนอยด์(Bioflavonoid) เมื่อรับประทานเข้าไปในร่างกายจะเปลี่ยนเป็นสารสีแดงชื่อ แอนโทไซยานิดิน
OPC เป็นสารต้านอนุมูลอิสระที่ได้จากธรรมชาติ มีประสิทธิภาพในการต่อต้านอนุมูลอิสระเหนือกว่า Antioxidant อื่น ๆ จึงได้รับการขนานนามว่าเป็น Superantioxidant โดยพบว่ามีประสิทธิภาพแรงกว่าวิตามินซี 20 เท่าและแรงกว่า วิตามินอี 50 เท่านอกจากนี้ OPC เมื่อรับประทานร่วมกับวิตามินซีจะช่วยเสริมฤทธิ์ให้วิตามินซีคงตัวและออกฤทธิ์ได้ดีขึ้น บางคนจึงเรียก OPC ว่าเป็นวิตามินซีโคแฟกเตอร์ (Vitamin C cofactor)
จะหา OPC ได้จากแหล่งใด
OPC พบในส่วนของผิวและเมล็ดของผลไม้หลายชนิดคือ องุ่น บลูเบอรี่ เชอรี่ พลัม รวมทั้งเปลือกสน แต่แหล่งที่สำคัญของOPC คือเมล็ดองุ่น (Grape seed) ความจริงในเนื้อองุ่นทั้งองุ่นเขียวและองุ่นม่วงก็มีอยู่บ้าง แต่ไม่มากเท่าในเมล็ด ดังนั้นในไวน์แดงซึ่งได้จากการหมักผลองุ่นพร้อมเมล็ดจึงมี OPC อยู่ไม่น้อย จึงมีผู้แนะนำให้ดื่มไวน์แดงเป็นประจำเพื่อป้องกันโรคหัวใจ อย่างไรก็ตามผู้ที่คาดหวังจะได้OPC มากจากการดื่มไวน์แดงคงจะไม่คุ้มกัน เพราะจะได้รับแอลกอฮอล์เข้าไปไม่น้อย อาจทำให้เป็นโรคตับแข็งก่อนก็เป็นได้
ในเมล็ดองุ่นแม้จะเป็นแหล่งที่ดีของOPC แต่ก็ไม่แนะนำให้รับประทานเมล็ดองุ่นโดยตรง เพราะมีสารชนิดอื่นๆซึ่งอาจเป็นอันตรายได้ จึงมีการนำเมล็ดองุ่นมาสกัดได้เป็นสารสกัดจากเมล็ดองุ่น (Grape seed Extract) ซึ่งจะอุดมด้วยสาร OPC เขาพบว่าในสารสกัดจากเมล็ดองุ่นจะมีปริมาณของOPC สูงสุดคือร้อยละ 95 รองลงมาคือเปลือกสนมีOPC ร้อยละ 80-85 นอกจากนี้ OPC จากเมล็ดองุ่นยังมีประสิทธิภาพและความเข้มข้นสูงกว่าที่พบในเปลือกสนด้วย
คุณสมบัติของ OPC
- เป็น Super antioxidant สามารถจับกับอนุมูลอิสระได้ดี ต้านอนุมูลอิสระได้ทุกรูปแบบ และจำนวนมาก
- ถูกดูดซึมจากกระเพาะอาหาร และลำไล้เล็กเข้าสู่กระแสเลือดได้อย่างรวดเร็วภายใน 20-30 นาที จากนั้นจึงกระจายไปสู่อวัยวะและเนื้อเยื่อต่างๆ และยังคงอยู่ภายในร่างกายได้นาน (half life 7 ชม.)
- สามารถรวมตัวได้ดีกับคอลลาเจนซึ่งเป็นโปรตีนที่เป็นส่วนประกอบของผิวหนัง หลอดเลือดและอวัยวะต่างๆ จึงทำให้เซลผิวหนังแข็งแรง ไม่เหี่ยวย่น หลอดเลือดมีความยืดหยุ่นดี ไม่เปราะหรือแตกง่าย
- สามารถผ่านแนวกั้นสมอง (blood brain barrier) ได้ จึงป้องกันสมองมิให้เสียหายจากอนุมูลอิสระ คุณสมบัติเด่นนี้ทำให้ OPC เป็น antioxidant ที่ต่างจากชนิดอื่น ๆ
- ทำงานร่วมกับวิตามินซีในการทำให้คอลลาเจนทั่วร่างกายแข็งแรงขึ้น และยังช่วยป้องกันการสูญเสียวิตามินซีและอี
- ปลอดภัยต่อร่างกาย
OPC มีบทบาทต่อสุขภาพอย่างไร
1. ป้องกันโรคหลอดเลือดหัวใจ OPC จะยับยั้งการเกาะตัวของคอเลสเตอรอลที่ผนังหลอดเลือด จึงป้องกันหลอดเลือดอุดตัน ช่วยให้โลหิตไหลเวียนได้ดี ลดความเสี่ยงของโรคหัวใจ
2. ช่วยให้เส้นเลือดฝอยแข็งแรง ไม่เปราะหรือแตกหักง่าย เนื่องจากOPC สามารถรวมตัวกับคอลลาเจนของผนังหลอดเลือดได้ดี จึงป้องกันอนุมูลอิสระที่จะมาทำลายเซลผนังหลอดเลือด ช่วยบรรเทาอาการเส้นเลือดขอดหรือโป่งพองได้
3. ต้านการอักเสบ OPC จะยับยั้งการสังเคราะห์และการปล่อยสารที่จะทำให้เกิดการอักเสบ ทำให้เนื้อเยื่อเกี่ยวพันของข้อต่างๆ ทำงานได้ดี ลดอาการข้อกระดูกอักเสบ โรคเนื้อเยื่อแข็ง
4. ลดอาการภูมิแพ้ OPC มีคุณสมบัติในการต้านสารฮีสตามีน จึงช่วยลดอาการภูมิแพ้ หอบหืด
5. ป้องกันสมองเสื่อม OPC สามารถผ่านแนวกั้นสมองได้ จึงป้องกันสมองจากการทำลายของอนุมูลอิสระ
6. ป้องกันการเสื่อมของดวงตา ต้อกระจก ช่วยให้สายตาปรับการมองเห็นในที่มืดได้ดี
7. ป้องกันมะเร็ง OPC ป้องกันมิให้อนุมูลอิสระไปทำความเสียหายต่อDNAของเซล ซึ่งเป็นสาเหตุทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงกลายเป็นเซลมะเร็ง
8. ป้องกันริ้วรอย ฝ้า กระ OPC ช่วยต้านอนุมูลอิสระที่จะมาทำลายคอลลาเจนและอิลาสตินในผิวหนัง อันเป็นสาเหตุทำให้ผิวเสื่อมสภาพ เกิดริ้วรอยก่อนวัย นอกจากนี้ยังปกป้องผิวจากรังสี UV ทำให้ฝ้าและกระจางลง
รับประทาน OPC เท่าไรดี
1. รับประทานเพื่อเป็น Antioxidant วันละ 50 – 100 มก.
2. รับประทานเพื่อแก้ปัญหาเฉพาะโรค ต้องเพิ่มเป็นวันละ 100 – 400 มก.
OPC นั้นมีความปลอดภัยและไม่มีพิษต่อร่างกายแม้จะรับประทานมาก เนื่องจากเป็นสารประกอบพวกฟลาโวนอยด์ซึ่งละลายได้ในน้ำ ถ้าร่างกายได้รับปริมาณเกินก็จะขับออกทางปัสสาวะได้
การเลือกใช้ OPC ที่มีขนาดโมเลกุลเล็กจะสามารถดูดซึมและออกฤทธิ์ได้ดีกว่า OPC ที่มีขนาดโมเลกุลใหญ่
เอกสารอ้างอิง
1. Fine AM. Oligomeric proanthocyanidin complexes: history, structure and phytophamaceutical application.
Altern Med Rev 5(2) : 144-151,2000
2. Bombardelli E, Morazzoni P, Carini M, et al. Biological activity of procyanidins from Vitis vinifera L. Biofactors, 6 : 429-431, 1997
3. Frank Murray. Grapeseed extract for a healthy heart. Let's live, Jul, 1997.
